नवी दिल्ली : ही भारतीय इलेक्ट्रॉनिक्स बाजारपेठेत चिनी टेलिव्हिजनची खोलवर मुळे आहेत. भारतातील स्मार्ट टीव्ही व्यवसाय सुमारे 25 हजार कोटी रुपयांचा आहे. यात चिनी टीव्ही कंपन्यांचा वाटा सुमारे 45 टक्के आहे. भारताला सर्वात जास्त गरज असलेल्या टीव्ही डिस्प्ले पॅनल्सपैकी सुमारे 90 टक्के चीनमधून आयात केले जातात. एलसीडी, एलईडी, ओएलईडी आणि क्यूएलईडी सारखे डिस्प्ले पॅनल्स यापासून बनवले जातात. भारताची चीनसोबत सर्वात मोठी व्यापारी तूट आहे. यातून हे स्पष्ट होते की, आपली सर्वात मोठी आयात देखील या देशाकडून आहे. गेल्या वर्षी, 100 अब्ज डॉलर्सची व्यापार तूट होती आणि भारताची सर्वात मोठी आयात देखील चीनमधून इलेक्ट्रॉनिक्सची आहे.
काही दिवसांपूर्वी काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि त्यांच्या सरकारवर निशाणा साधला आणि देशात 'मेक इन इंडिया'च्या नावाखाली फक्त गवगवा केला जात असल्याचा आरोप केला. राहुल गांधी म्हणाले की, भारत अजूनही 80% टीव्ही उत्पादन उपकरणे चीनमधून आयात करतो. त्यांनी ट्विटर (एक्स) वर पोस्ट केले की, भारत सरकार आपल्या मोहिमेत पूर्णपणे अपयशी ठरले आहे आणि त्याचे अवलंबित्व फक्त चीनवर राहिले आहे. राहुल गांधींच्या या दाव्यानंतर, प्रत्येकाच्या मनात हा प्रश्न निर्माण होऊ लागला आहे की त्यात किती सत्य आहे आणि भारताची खरी परिस्थिती काय आहे.
हेही वाचा - इलेक्ट्रिक वाहनं पेट्रोल-डीझेलच्या गाड्यांपेक्षा अधिक प्रदूषण करतात? मग त्यांना 'इकोफ्रेंडली' कसं म्हणणार?
सर्वप्रथम, भारत चीनमधून कोणत्या वस्तू आयात करतो, ज्या टीव्ही बनवण्यासाठी वापरल्या जातात याबद्दल जाणून घेऊ. भारताला टीव्ही डिस्प्ले पॅनल्सची सर्वात जास्त गरज आहे, त्यापैकी सुमारे 90 टक्के चीनमधून आयात केले जातात. एलसीडी, एलईडी, ओएलईडी आणि क्यूएलईडी सारखे डिस्प्ले पॅनल्स यापासून बनवले जातात. याशिवाय, टीव्हीच्या स्मार्ट फीचर्स आणि प्रक्रियेसाठी चिपसेट आणि प्रोसेसर देखील चीनमधून आयात केले जातात. टीव्हीच्या इलेक्ट्रॉनिक सर्किटचा आधार असलेले आणि सर्व उपकरणांना एकत्र जोडणारे प्रिंटेड सर्किट बोर्ड देखील चीन आणि व्हिएतनाममधून आयात केले जाते. टीव्हीची फ्रेम, स्टँड आणि बाह्य बॉडी देखील चीनमधून आयात करावी लागते. स्पीकर आणि ऑडिओ बनवण्यासाठी दुर्मिळ पृथ्वीसारख्या आवश्यक धातूंसाठी आपण चीनवर अवलंबून आहोत.
राहुल गांधींच्या दाव्यात किती तथ्य आहे
भारताची चीनसोबत सर्वात मोठी व्यापारी तूट आहे, ज्यामुळे हे स्पष्ट होते की आपली सर्वात मोठी आयात देखील या देशाकडून आहे. गेल्या वर्षी, 100 अब्ज डॉलर्सची व्यापार तूट होती आणि भारताची सर्वात मोठी आयात देखील चीनमधून इलेक्ट्रॉनिक्सची आहे. 2022 च्या आकडेवारीवरून असे दिसून येते की भारताने चीनमधून $300 दशलक्ष डॉलर्सपेक्षा जास्त किमतीच्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तू आयात केल्या.
चिनी टीव्हीलाही मोठी बाजारपेठ आहे
असे नाही की भारत फक्त चीनमधून टीव्ही बनवण्यासाठी उपकरणे खरेदी करतो, तर चिनी टेलिव्हिजनचीही भारतीय बाजारपेठेत खोलवर मुळे आहेत. भारतातील स्मार्ट टीव्ही व्यवसाय सुमारे 25 हजार कोटी रुपयांचा आहे, ज्यामध्ये चिनी टीव्ही कंपन्यांचा वाटा देखील सुमारे 45 टक्के आहे. यामुळेच चीनने भारतीय उत्पादक कंपन्यांना हानी पोहोचवण्यासाठी या आवश्यक उपकरणांची निर्यात थांबवली आहे. राहुल गांधींच्या दुसऱ्या दाव्यात किती तथ्य आहे?
हेही वाचा - ज्येष्ठ नागरिकांना धक्का.. स्टेट बँक ऑफ इंडियाने FD वरील व्याजदर घटवले; आजपासून नवे दर लागू
राहुल गांधी यांनी आणखी एक दावा केला आहे की जीडीपीमध्ये उत्पादन क्षेत्राचा वाटा सतत कमी होत आहे. ते म्हणाले की 2014 मध्ये जीडीपीमध्ये उत्पादन क्षेत्राचा वाटा 15.3 टक्के होता, तर आता तो 12.6 टक्क्यांवर आला आहे. गेल्या 60 वर्षातील हा सर्वात कमी आकडा आहे. राहुल गांधींच्या दाव्यात किती तथ्य आहे? जर देशातील सर्वात मोठी उद्योग संघटना असलेल्या भारतीय उद्योग महासंघ (सीआयआय) वर विश्वास ठेवायचा असेल तर राहुल गांधींचा हा दावा पूर्णपणे चुकीचा आहे. सीआयआयने मार्च 2025 मध्ये आकडेवारी जाहीर केली आणि म्हटले की भारतीय उत्पादन क्षेत्राचे जीडीपीमध्ये योगदान आता 17 टक्क्यांपर्यंत पोहोचले आहे आणि ते 25 टक्क्यांपर्यंत नेण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. सीआयआयने म्हटले आहे की भारताने 14 लाख कोटी रुपयांचा उत्पादन आकडा ओलांडला आहे, जो एक यश आहे.